Paslanmaz çubuk (piyasada "mil"), talaşlı imalatın temel yarı mamulüdür: Ø3 mm'den 300 mm'ye kadar yuvarlak kesitte, sıcak haddelenmiş-tavlanmış, soyulmuş (peeled), soğuk çekilmiş veya taşlanmış yüzeylerle üretilir. Bu sayfa çubuğun ölçü, tolerans, yüzey ve ağırlık bilgisini içerir; kalitelerin bileşim ve mekanik değerleri aile sayfalarında tanımlanmıştır ve aşağıdaki tablodan bağlantılıdır.
Paslanmaz Çubuk Çap ve Ağırlık Tablosu
Aşağıdaki tablo stokta bulunan standart çaplar için teorik metre ağırlığını üç yoğunluk sınıfında verir. Sipariş tonajı, kesim listesi ve nakliye planı bu değerlerle hesaplanır; sertifikalı tartım fatura esasıdır.
| Çap (mm) | Kesit (mm²) | kg/m (304/316 · 7,90) | kg/m (420/430 · 7,70) | kg/m (2205 · 7,80) | 3 m boy (304) | 6 m boy (304) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ø 3 | 7,1 | 0,056 | 0,054 | 0,055 | 0,17 | 0,34 |
| Ø 4 | 12,6 | 0,099 | 0,097 | 0,098 | 0,30 | 0,60 |
| Ø 5 | 19,6 | 0,155 | 0,151 | 0,153 | 0,47 | 0,93 |
| Ø 6 | 28,3 | 0,223 | 0,218 | 0,221 | 0,67 | 1,34 |
| Ø 8 | 50,3 | 0,397 | 0,387 | 0,392 | 1,19 | 2,38 |
| Ø 10 | 78,5 | 0,620 | 0,605 | 0,613 | 1,86 | 3,72 |
| Ø 12 | 113,1 | 0,893 | 0,871 | 0,882 | 2,68 | 5,36 |
| Ø 14 | 153,9 | 1,216 | 1,185 | 1,201 | 3,65 | 7,30 |
| Ø 16 | 201,1 | 1,588 | 1,548 | 1,568 | 4,77 | 9,53 |
| Ø 18 | 254,5 | 2,010 | 1,959 | 1,985 | 6,03 | 12,06 |
| Ø 20 | 314,2 | 2,482 | 2,419 | 2,450 | 7,45 | 14,89 |
| Ø 22 | 380,1 | 3,003 | 2,927 | 2,965 | 9,01 | 18,02 |
| Ø 25 | 490,9 | 3,878 | 3,780 | 3,829 | 11,63 | 23,27 |
| Ø 28 | 615,8 | 4,864 | 4,741 | 4,803 | 14,59 | 29,19 |
| Ø 30 | 706,9 | 5,584 | 5,443 | 5,513 | 16,75 | 33,51 |
| Ø 32 | 804,2 | 6,354 | 6,193 | 6,273 | 19,06 | 38,12 |
| Ø 35 | 962,1 | 7,601 | 7,408 | 7,504 | 22,80 | 45,60 |
| Ø 40 | 1.256,6 | 9,927 | 9,676 | 9,802 | 29,78 | 59,56 |
| Ø 45 | 1.590,4 | 12,564 | 12,246 | 12,405 | 37,69 | 75,39 |
| Ø 50 | 1.963,5 | 15,512 | 15,119 | 15,315 | 46,53 | 93,07 |
| Ø 55 | 2.375,8 | 18,769 | 18,294 | 18,531 | 56,31 | 112,61 |
| Ø 60 | 2.827,4 | 22,337 | 21,771 | 22,054 | 67,01 | 134,02 |
| Ø 65 | 3.318,3 | 26,215 | 25,551 | 25,883 | 78,64 | 157,29 |
| Ø 70 | 3.848,5 | 30,403 | 29,633 | 30,018 | 91,21 | 182,42 |
| Ø 80 | 5.026,5 | 39,710 | 38,704 | 39,207 | 119,13 | 238,26 |
| Ø 90 | 6.361,7 | 50,258 | 48,985 | 49,621 | 150,77 | 301,55 |
| Ø 100 | 7.854,0 | 62,046 | 60,476 | 61,261 | 186,14 | 372,28 |
| Ø 110 | 9.503,3 | 75,076 | 73,176 | 74,126 | 225,23 | 450,46 |
| Ø 120 | 11.309,7 | 89,347 | 87,085 | 88,216 | 268,04 | 536,08 |
| Ø 130 | 13.273,2 | 104,859 | 102,204 | 103,531 | 314,58 | 629,15 |
| Ø 140 | 15.393,8 | 121,611 | 118,532 | 120,072 | 364,83 | 729,67 |
| Ø 150 | 17.671,5 | 139,605 | 136,070 | 137,837 | 418,81 | 837,63 |
| Ø 160 | 20.106,2 | 158,839 | 154,818 | 156,828 | 476,52 | 953,03 |
| Ø 180 | 25.446,9 | 201,031 | 195,941 | 198,486 | 603,09 | 1.206,18 |
| Ø 200 | 31.415,9 | 248,186 | 241,903 | 245,044 | 744,56 | 1.489,11 |
| Ø 220 | 38.013,3 | 300,305 | 292,702 | 296,504 | 900,91 | 1.801,83 |
| Ø 250 | 49.087,4 | 387,790 | 377,973 | 382,882 | 1.163,37 | 2.326,74 |
| Ø 300 | 70.685,8 | 558,418 | 544,281 | 551,350 | 1.675,25 | 3.350,51 |
kg/m = kesit (mm²) × yoğunluk (kg/dm³) / 1000; kesit = π × çap² / 4. Östenitik 7,90; ferritik-martensitik 7,70; dubleks 7,80 kg/dm³. Nikel alaşımları için 8,2–8,9 kg/dm³ ile ayrıca hesaplanır. Değerler teorik; tolerans (h9/h11, EN 10278) ve üretim yöntemi gerçek tartımda küçük fark oluşturur.
Üretim Yöntemi ve Yüzey Durumu
Aynı çapta çubuk dört farklı yüzeyle temin edilir ve fiyat, tolerans ve işleme payı buna göre değişir.
Sıcak haddelenmiş, tavlı ve asitlenmiş (1D)
Ø20 mm ve üzeri büyük çaplarda en ekonomik teslim; yüzey mat ve tufalsız, tolerans geniş (EN 10060, ±%1–1,5). Tamamen işlenecek parçalar için seçilir; 1–2 mm işleme payı bırakılır.
Soyulmuş (peeled, 2P)
Sıcak haddelenmiş çubuğun tornada kabuğu alınmış hâlidir; Ø20–300 mm arasında standart stok yüzeyidir. Tolerans h11 (EN 10278), yüzey düz, çatlak ve tufal yok. Mil ve dişli gibi kısmen işlenecek parçalarda tercih edilir.
Soğuk çekilmiş (2H)
Ø3–50 mm arasında hadde çubuğun kalıptan çekilmesiyle üretilir; tolerans h9, yüzey parlak, mukavemet pekleşme ile %20–40 artar (304 çekilmiş Rm 700–900 MPa). Otomat torna, cıvata ve pim işlerinin standardıdır.
Taşlanmış (2G) ve parlatılmış (2B/2R)
Soyulmuş veya çekilmiş çubuğun merkezsiz taşlanmasıyla h7–h8 tolerans ve Ra ≤ 0,8 µm yüzey elde edilir. İşlenmeden kullanılacak lineer mil, pnömatik piston kolu ve gıda makinesi milleri için gereklidir; sertleştirilmiş 420/440C millerde taşlama son işlemdir.
Tolerans ve Doğrusallık
EN 10278 soğuk işlenmiş çubuk toleranslarını, EN 10060 sıcak haddelenmiş çubuğu tanımlar. Çekilmiş h9: Ø20 mm'de 0/−0,052 mm; soyulmuş h11: Ø50 mm'de 0/−0,16 mm; taşlanmış h7: Ø20 mm'de 0/−0,021 mm. Doğrusallık standart 1 mm/m, hassas mil siparişinde 0,5 mm/m istenir. Standart boy 3 ve 6 metre; kesim toleransı ±3 mm, hassas kesim ±0,5 mm.
Paslanmaz Çubukta Temin Edilen Kaliteler
Çubuk, tüm ürün formları içinde en geniş kalite yelpazesine sahiptir: östenitik, ferritik, martensitik, dubleks, çökelme sertleşmeli ve nikel alaşımları. Aşağıdaki tabloda her kalitenin çubuktaki tipik rolü verilmiştir; bileşim, mekanik değer ve ısıl işlem bilgisi aile sayfasındaki tanıma bağlıdır.
| Kalite (AISI) | EN no | Aile | Bu formdaki tipik rolü | Tanım |
|---|---|---|---|---|
| 303 | 1.4305 | Östenitik | Otomat işleme; cıvata, rakor, valf | Bileşim ve özellikler → |
| 304 / 304L | 1.4301 / 1.4307 | Östenitik | Genel amaçlı mil ve parça; en geniş çap stoku | Bileşim ve özellikler → |
| 316 / 316L | 1.4401 / 1.4404 | Östenitik | Klorürlü ortam, deniz, gıda-ilaç milleri | Bileşim ve özellikler → |
| 316Ti | 1.4571 | Östenitik | Yüksek sıcaklık kaynaklı imalat | Bileşim ve özellikler → |
| 1.4435 | 1.4435 | Östenitik | Düşük manyetik, ilaç-biyotek | Bileşim ve özellikler → |
| 316LVM | 1.4441 | Östenitik | İmplant ve cerrahi alet | Bileşim ve özellikler → |
| 321 / 347 | 1.4541 / 1.4550 | Östenitik | 425–850 °C servis parçaları | Bileşim ve özellikler → |
| 310S | 1.4845 | Östenitik | Fırın ve brülör parçaları | Bileşim ve özellikler → |
| 904L | 1.4539 | Östenitik | Sülfürik-fosforik asit ekipmanı | Bileşim ve özellikler → |
| 317LMN | 1.4439 | Östenitik | Deniz suyu pompa ve bağlantı | Bileşim ve özellikler → |
| Alloy 926 | 1.4529 | Östenitik | Deniz suyu tam daldırma | Bileşim ve özellikler → |
| 430 | 1.4016 | Ferritik | Ekonomik manyetik mil | Bileşim ve özellikler → |
| 430F | 1.4105 | Ferritik | Solenoid, manyetik valf gövdesi | Bileşim ve özellikler → |
| 1.4713 / 1.4742 | 1.4713 / 1.4742 | Ferritik | Brülör ve baca parçaları | Bileşim ve özellikler → |
| 446 | 1.4762 | Ferritik | Fırın termokupl kılıfı, radyant tüp | Bileşim ve özellikler → |
| 410 | 1.4006 | Martensitik | Pompa mili, valf, cıvata | Bileşim ve özellikler → |
| 416 | 1.4005 | Martensitik | Otomat + sertleştirilebilir mil | Bileşim ve özellikler → |
| 420A / B / C | 1.4021 / 1.4028 / 1.4034 | Martensitik | Bıçak, kalıp, sertleştirilmiş mil | Bileşim ve özellikler → |
| 431 | 1.4057 | Martensitik | Pervane ve piston mili | Bileşim ve özellikler → |
| 440B / 440C / 1.4116 | 1.4112 / 1.4125 / 1.4116 | Martensitik | Rulman, valf oturağı, kesici | Bileşim ve özellikler → |
| 1.4104 / 1.4122 | 1.4104 / 1.4122 | Martensitik | Otomat parçası; korozyon dirençli bıçak | Bileşim ve özellikler → |
| 1.4313 / 1.4418 | 1.4313 / 1.4418 | Martensitik | Türbin, deniz suyu pompa mili | Bileşim ve özellikler → |
| 1.4923 | 1.4923 | Martensitik | Buhar türbini cıvatası | Bileşim ve özellikler → |
| 2205 | 1.4462 | Dubleks | Yüksek mukavemetli proses mili | Bileşim ve özellikler → |
| 2507 | 1.4410 | Dubleks | Açık deniz, RO boru bağlantıları | Bileşim ve özellikler → |
| 1.4501 / 1.4507 | 1.4501 / 1.4507 | Dubleks | Deniz suyu valf ve cıvata | Bileşim ve özellikler → |
| 17-4 PH | 1.4542 | PH | Yüksek mukavemetli mil, valf, dişli | Bileşim ve özellikler → |
| 15-5 PH | 1.4545 | PH | Havacılık dövme ve mil | Bileşim ve özellikler → |
| PH 13-8 Mo | 1.4534 | PH | İniş takımı, kuyu başı valfi | Bileşim ve özellikler → |
| Custom 455 | — | PH | 1700 MPa mil ve şaft | Bileşim ve özellikler → |
| Nimonic 75/80A/90/263 | 2.4951–2.4650 | Nikel alaşımı | Türbin kanadı, egzoz valfi | Bileşim ve özellikler → |
| Inconel 600/625/718 | 2.4816 / 2.4856 / 2.4668 | Nikel alaşımı | Yüksek sıcaklık ve deniz suyu | Bileşim ve özellikler → |
| Monel 400 | 2.4360 | Nikel alaşımı | Deniz suyu pompa ve HF asit | Bileşim ve özellikler → |
| Hastelloy C-276 | 2.4819 | Nikel alaşımı | Kirli asit ve FGD ekipmanı | Bileşim ve özellikler → |
Paslanmaz Çubuk İşleme Notları
Östenitik çubuklar pekleşir: düşük hız, yüksek ilerleme, keskin ve pozitif talaş açılı takım, kesintisiz derin talaş ve bol soğutma gerekir; hafif kesme pekleşmiş katmanı sertleştirir. Otomat kaliteleri (303, 416, 430F, 1.4104) uzun seride %30–80 daha yüksek kesme hızına izin verir.
Martensitik ve PH çubuklar tavlı/çözeltiye alınmış hâlde işlenip sonra sertleştirilir; sertleştirme sonrası yalnız taşlama ve EDM yapılır. Nikel alaşımları en düşük işlenebilirliğe sahiptir (304'ün %20–30'u); karbür takım ve rijit tezgâh şarttır.
Sipariş ve Sertifika
Siparişte kalite (EN veya AISI), çap, yüzey (soyulmuş/çekilmiş/taşlanmış), tolerans sınıfı, boy veya kesim listesi, teslim ısıl işlem durumu (+AT, +QT, H900 vb.) ve sertifika türü (EN 10204 3.1 standart, 3.2 üçüncü taraf) belirtilir. Havacılık ve medikal işlerde AMS/ISO 5832 numarası ve yeniden ergitme (VAR/ESR) şartı yazılmalıdır. Fiyat bilgisi için dkpsac.com.tr paslanmaz çubuk sayfasına veya teklif formuna başvurulur.
Ø3–300 mm arası standart çaplar stokta veya kısa terminle bulunur; 304 ve 316 en geniş çap yelpazesine sahiptir. Ø20 mm altı soğuk çekilmiş, Ø20–300 mm soyulmuş, taşlanmış yüzey sipariş üzerine hazırlanır. 300 mm üzeri dövme çubuk olarak temin edilir. Soyulmuş çubuk tornada kabuğu alınmıştır: h11 tolerans, mat düz yüzey, mukavemet tavlı hâlde. Çekilmiş çubuk kalıptan geçirilmiştir: h9 tolerans, parlak yüzey, pekleşme ile daha yüksek mukavemet; Ø50 mm'ye kadar üretilir. kg/m = π × çap² / 4 × yoğunluk / 1000 (çap mm, yoğunluk kg/dm³). Örnek: Ø30 mm 304 çubuk = 706,9 mm² × 7,9 / 1000 = 5,58 kg/m; 6 m boy 33,5 kg. Tablo tüm standart çaplar için hazır değerleri verir. Evet; 420, 440C ve 17-4 PH çubuklar tavlı veya çözeltiye alınmış teslim edilir, işlendikten sonra sertleştirilir. Sipariş üzerine ıslah edilmiş (+QT) veya yaşlandırılmış (H900–H1150) hâlde de temin edilir; taşlama sertleştirme sonrası yapılır. Kalite (EN/AISI), çap, yüzey ve tolerans sınıfı, boy veya kesim listesi, teslim ısıl işlem durumu, sertifika türü (3.1/3.2), varsa özel standart (AMS, ISO 5832, NORSOK). Fiyat için kalite ve toplam kg yeterlidir.Sık Sorulan Sorular
Paslanmaz çubuk hangi çaplarda stoklanır?
Soyulmuş ile çekilmiş çubuk arasındaki fark nedir?
Paslanmaz milin ağırlığı nasıl hesaplanır?
Sertleştirilmiş paslanmaz mil alınabilir mi?
Paslanmaz çubuk siparişinde hangi bilgiler gerekir?
Paslanmaz Çubuk (Mil) Teknik Şeması
Paslanmaz Çubuk (Mil) Görselleri
