Martensitik paslanmaz çelikler %12–18 krom ve ısıl işlemle sertleşmeye yetecek kadar karbon (%0,1–1,2) içerir: su verme ile martenzit yapı oluşur, menevişle sertlik-tokluk dengesi ayarlanır. Bıçak, cerrahi alet, mil, valf, rulman ve türbin kanadı gibi hem aşınma hem orta düzey korozyon direnci isteyen parçaların ailesidir. Manyetiktirler, kaynaklanabilirlikleri sınırlıdır ve korozyon direnci östenitiklerin altındadır; karbon arttıkça sertlik yükselir, korozyon direnci düşer. Tüm değerler kalitenin teslim durumuna (+A tavlı, +QT ıslah) bağlıdır; tablolarda ikisi ayrı verilmiştir.
Martensitik Aile Nasıl Okunur?
Karbon oranı aile içindeki sıralamayı belirler: 410 (%0,15 C, ≈ 40 HRC) genel amaçlı; 420A/B/C (%0,2–0,45 C, 48–56 HRC) bıçak ve kalıp; 440B/C (%0,8–1,2 C, 56–60 HRC) rulman ve yüksek aşınma. 416 ve 1.4104 kükürt katkılı otomat türleridir. 431 nikel katkısıyla en iyi korozyon direncini, 1.4313 ve 1.4418 düşük karbon + nikel ile "yumuşak martensitik" tokluk ve kaynaklanabilirliği, 1.4923 molibden-vanadyum ile 600 °C sürünme dayanımını verir.
Seçim kuralı: kesici kenar → 420C veya 440C; korozyonlu ortamda mil/pompa → 431 veya 1.4418; kaynaklı su türbini/pompa gövdesi → 1.4313; talaşlı seri parça → 416 / 1.4104; buhar türbini ve cıvata 500–600 °C → 1.4923.
Bu Sayfadaki Kaliteler
| AISI | EN | Kısa ad | UNS | PREN | Formlar |
|---|---|---|---|---|---|
| 410 | 1.4006 | X12Cr13 | S41000 | ≈ 12 | çubuk (mil) |
| 416 | 1.4005 | X12CrS13 | S41600 | ≈ 13 | çubuk (mil), altıköşe |
| 420A | 1.4021 | X20Cr13 | S42000 | ≈ 13 | çubuk (mil), kare, lama, sac / plaka |
| 420B | 1.4028 | X30Cr13 | S42000 | ≈ 13 | çubuk (mil), kare, lama, sac / plaka |
| 420C / 420D | 1.4034 | X46Cr13 | S42000 | ≈ 13 | çubuk (mil), kare, lama, sac / plaka |
| 431 | 1.4057 | X17CrNi16-2 | S43100 | ≈ 16 | çubuk (mil), kare, lama |
| 440B | 1.4112 | X90CrMoV18 | S44003 | ≈ 21 | çubuk (mil), lama |
| 440C | 1.4125 | X105CrMo17 | S44004 | ≈ 19 | çubuk (mil), kare, lama, sac / plaka |
| 440M | 1.4116 | X50CrMoV15 | — | ≈ 17 | çubuk (mil), lama |
| — (430F sertleşebilir) | 1.4104 | X14CrMoS17 | S43020* | ≈ 18 | çubuk (mil) |
| — | 1.4122 | X39CrMo17-1 | — | ≈ 20 | çubuk (mil) |
| — (CA6NM / F6NM) | 1.4313 | X3CrNiMo13-4 | S41500 | ≈ 14 | çubuk (mil) |
| — | 1.4418 | X4CrNiMo16-5-1 | S16500* | ≈ 20 | çubuk (mil) |
| — (422 sınıfı) | 1.4923 | X22CrMoV12-1 | — | ≈ 15 | çubuk (mil) |
410 Paslanmaz Çelik (1.4006)
410, martensitik ailenin taban kalitesidir: %12 krom ve %0,15 karbon ile su verilip menevişlendiğinde 35–42 HRC sertliğe ulaşır, tavlı hâlde ise kolay işlenir ve şekillendirilir. Korozyon direnci ailenin ortalamasıdır; kuru ortam, buhar, hafif kimyasal ve gıda dışı sularda yeterli olur. Pompa mili, valf iğnesi, türbin kanadı, cıvata ve genel makine parçalarında kullanılır; martensitikler içinde en iyi kaynaklanabilen kalitedir (ön ısıtma ile).
Kimyasal Bileşim (% ağırlık)
| Element | 410 (1.4006) |
|---|---|
| Karbon (C) | 0,08–0,15 |
| Krom (Cr) | 11,5–13,5 |
| Nikel (Ni) | ≤ 0,75 |
| Molibden (Mo) | — |
| Mangan (Mn) | ≤ 1,5 |
| Silisyum (Si) | ≤ 1,0 |
| Diğer | — |
Mekanik ve Fiziksel Özellikler
| Özellik | 410 |
|---|---|
| Akma dayanımı Rp0,2 (MPa) | ≥ 450 (+QT650) |
| Çekme dayanımı Rm (MPa) | 650–850 (+QT650) |
| Kopma uzaması A (%) | ≥ 15 |
| Sertlik (HB) | ≤ 200 (+A) / 35–42 HRC (sertleştirilmiş) |
| PREN | ≈ 12 |
| Yoğunluk (kg/dm³) | 7,7 |
| EN kısa adı | X12Cr13 |
| UNS | S41000 |
Kaynak, İşleme ve Isıl İşlem
Isıl işlem: 950–1000 °C su verme (yağ/hava), meneviş 600–700 °C ıslah veya 200–300 °C yüksek sertlik; 400–550 °C menevişten kaçınılır (tokluk çukuru). Kaynak: 200–300 °C ön ısıtma, dolgu 410 veya 309L, kaynak sonrası tav. İşlenebilirlik: tavlı hâlde iyi.
Temin Edilen Formlar ve Kullanım Alanları
Stok/temin formları: paslanmaz çubuk (mil).
Pompa ve türbin milleri, valf gövdesi ve iğnesi, cıvata-somun, buhar türbini kanadı, kesici olmayan aşınma parçaları, çatal-bıçak sapı.
416 Paslanmaz Çelik (1.4005)
416, 410'un kükürt katkılı otomat türüdür ve tüm paslanmazlar içinde en yüksek işlenebilirliğe sahiptir (AISI 1212'nin ≈ %85'i). Sertleşebilir olduğu için işlendikten sonra su verilip 35–42 HRC'ye çıkarılır: hem seri işlenen hem sertlik isteyen mil, dişli, valf ve vida parçalarında standart malzemedir. Kükürt korozyon direncini düşürür ve kaynağı olanaksız kılar; dış ortam ve nemli serviste 431 veya 1.4418 tercih edilir.
Kimyasal Bileşim (% ağırlık)
| Element | 416 (1.4005) |
|---|---|
| Karbon (C) | 0,08–0,15 |
| Krom (Cr) | 12,0–14,0 |
| Nikel (Ni) | — |
| Molibden (Mo) | ≤ 0,6 |
| Mangan (Mn) | ≤ 1,5 |
| Silisyum (Si) | ≤ 1,0 |
| Diğer | S 0,15–0,35 |
Mekanik ve Fiziksel Özellikler
| Özellik | 416 |
|---|---|
| Akma dayanımı Rp0,2 (MPa) | ≥ 450 (+QT650) |
| Çekme dayanımı Rm (MPa) | 650–850 |
| Kopma uzaması A (%) | ≥ 12 |
| Sertlik (HB) | ≤ 200 (+A) / 35–42 HRC |
| PREN | ≈ 13 |
| Yoğunluk (kg/dm³) | 7,7 |
| EN kısa adı | X12CrS13 |
| UNS | S41600 |
Kaynak, İşleme ve Isıl İşlem
Isıl işlem: 410 ile aynı. Kaynak: yapılmaz. İşlenebilirlik: paslanmazlar içinde en yüksek. Teslim: soyulmuş/çekilmiş çubuk ve altıköşe, h9–h11.
Temin Edilen Formlar ve Kullanım Alanları
Stok/temin formları: paslanmaz çubuk (mil), paslanmaz altıköşe.
Otomat torna parçaları, miller, dişliler, pimler, valf ve pompa iç parçaları, elektrik motor milleri.
420 Paslanmaz Çelik: 420A, 420B ve 420C (1.4021 / 1.4028 / 1.4034)
420 serisi, %13 krom ile farklı karbon seviyelerinde üretilen "bıçak çeliği" grubudur. 1.4021 (420A, %0,2 C) 48–50 HRC ile plastik kalıbı ve cerrahi alet; 1.4028 (420B, %0,3 C) 50–54 HRC ile bıçak ve makas; 1.4034 (420C/420D, %0,45 C) 54–57 HRC ile yüksek kaliteli mutfak bıçağı, jilet ve rulman bilyası malzemesidir. Karbon arttıkça sertlik ve aşınma direnci artar, tokluk ve korozyon direnci düşer; 1.4034 nemli ortamda düzenli kurulanmazsa lekelenir. Üçü de tavlı hâlde işlenip sonra sertleştirilir.
Kimyasal Bileşim (% ağırlık)
| Element | 420A (1.4021) | 420B (1.4028) | 420C / 420D (1.4034) |
|---|---|---|---|
| Karbon (C) | 0,16–0,25 | 0,26–0,35 | 0,43–0,50 |
| Krom (Cr) | 12,0–14,0 | 12,0–14,0 | 12,5–14,5 |
| Nikel (Ni) | — | — | — |
| Molibden (Mo) | — | — | — |
| Mangan (Mn) | ≤ 1,5 | ≤ 1,5 | ≤ 1,0 |
| Silisyum (Si) | ≤ 1,0 | ≤ 1,0 | ≤ 1,0 |
| Diğer | — | — | — |
Mekanik ve Fiziksel Özellikler
| Özellik | 420A | 420B | 420C / 420D |
|---|---|---|---|
| Akma dayanımı Rp0,2 (MPa) | ≥ 600 (+QT800) | ≥ 650 (+QT850) | — (sertleştirilmiş kullanılır) |
| Çekme dayanımı Rm (MPa) | 800–950 | 850–1000 | ≤ 850 (+A) |
| Kopma uzaması A (%) | ≥ 12 | ≥ 10 | ≥ 12 (+A) |
| Sertlik (HB) | ≤ 230 (+A) / 46–50 HRC | ≤ 245 (+A) / 50–54 HRC | ≤ 245 (+A) / 54–57 HRC |
| PREN | ≈ 13 | ≈ 13 | ≈ 13 |
| Yoğunluk (kg/dm³) | 7,7 | 7,7 | 7,7 |
| EN kısa adı | X20Cr13 | X30Cr13 | X46Cr13 |
| UNS | S42000 | S42000 | S42000 |
Kaynak, İşleme ve Isıl İşlem
Isıl işlem: 980–1050 °C su verme (yağ), meneviş 150–250 °C (maks. sertlik) veya 600–700 °C (ıslah); 450–550 °C aralığı korozyon direncini düşürür, kullanılmaz. Kaynak: önerilmez; zorunluysa 300 °C ön ısıtma + 309L. İşlenebilirlik: tavlı hâlde orta, sertleştirilmiş hâlde yalnız taşlama.
Temin Edilen Formlar ve Kullanım Alanları
Stok/temin formları: paslanmaz çubuk (mil), paslanmaz kare, paslanmaz lama, paslanmaz sac / plaka.
Mutfak ve kasap bıçağı, makas, cerrahi ve dental aletler, plastik enjeksiyon kalıbı (1.4021), pompa mili, valf, rulman bilyası, ölçü aleti.
431 Paslanmaz Çelik (1.4057)
431, %16 krom ve %2 nikel ile martensitik ailenin en yüksek korozyon direncine sahip kalitesidir; nikel tokluğu da artırır. Islah edilmiş hâlde (≈ 30 HRC, Rm 850–1000 MPa) yüksek mukavemet, iyi darbe dayanımı ve deniz atmosferine dirençle gemi pervane mili, pompa mili, uçak bağlantı elemanı ve hidrolik piston kolu malzemesidir. Yüksek karbon içermediği için 420 kadar sertleşmez (maks. ≈ 42 HRC) ve kesici parçalara uygun değildir.
Kimyasal Bileşim (% ağırlık)
| Element | 431 (1.4057) |
|---|---|
| Karbon (C) | 0,12–0,22 |
| Krom (Cr) | 15,0–17,0 |
| Nikel (Ni) | 1,5–2,5 |
| Molibden (Mo) | — |
| Mangan (Mn) | ≤ 1,5 |
| Silisyum (Si) | ≤ 1,0 |
| Diğer | — |
Mekanik ve Fiziksel Özellikler
| Özellik | 431 |
|---|---|
| Akma dayanımı Rp0,2 (MPa) | ≥ 600 (+QT800) |
| Çekme dayanımı Rm (MPa) | 800–950 |
| Kopma uzaması A (%) | ≥ 14 |
| Sertlik (HB) | ≤ 295 (+A) / 38–42 HRC |
| PREN | ≈ 16 |
| Yoğunluk (kg/dm³) | 7,7 |
| EN kısa adı | X17CrNi16-2 |
| UNS | S43100 |
Kaynak, İşleme ve Isıl İşlem
Isıl işlem: 1000–1050 °C yağda su verme, meneviş 600–700 °C (+QT800/900); yumuşak tav zordur, genellikle ıslah edilmiş teslim edilir. Kaynak: sınırlı, 300 °C ön ısıtma + 309L/431 dolgu. İşlenebilirlik: ıslahlı hâlde orta-zor, keskin karbür takım.
Temin Edilen Formlar ve Kullanım Alanları
Stok/temin formları: paslanmaz çubuk (mil), paslanmaz kare, paslanmaz lama.
Gemi ve tekne pervane milleri, pompa ve kompresör milleri, hidrolik piston kolu, uçak cıvata ve pimleri, yüksek mukavemetli somun.
440B, 440C ve 440M / 1.4116 (1.4112 / 1.4125 / 1.4116)
440 serisi %17 krom ve %0,8–1,2 karbon ile martensitiklerin en sert üyeleridir; molibden katkısı sertleşebilirliği ve korozyon direncini biraz artırır. 440C (1.4125) 58–60 HRC ile paslanmaz rulman, valf oturağı ve profesyonel bıçak malzemesidir; 440B (1.4112) 56–58 HRC ile biraz daha tok. 1.4116 (piyasada 440M veya "Alman bıçak çeliği") %0,5 C, %15 Cr, %0,6 Mo ve vanadyum ile 55–57 HRC verir; Solingen mutfak bıçaklarının standart çeliğidir ve 440C'den daha korozyon dirençlidir. Yüksek karbon nedeniyle üçü de kaynaklanmaz ve tavlı teslim edilip sertleştirme sonrası taşlanır.
Kimyasal Bileşim (% ağırlık)
| Element | 440B (1.4112) | 440C (1.4125) | 440M (1.4116) |
|---|---|---|---|
| Karbon (C) | 0,85–0,95 | 0,95–1,20 | 0,45–0,55 |
| Krom (Cr) | 17,0–19,0 | 16,0–18,0 | 14,0–15,0 |
| Nikel (Ni) | — | — | — |
| Molibden (Mo) | 0,9–1,3 | 0,4–0,8 | 0,5–0,8 |
| Mangan (Mn) | ≤ 1,0 | ≤ 1,0 | ≤ 1,0 |
| Silisyum (Si) | ≤ 1,0 | ≤ 1,0 | ≤ 1,0 |
| Diğer | V 0,07–0,12 | — | V 0,10–0,20 |
Mekanik ve Fiziksel Özellikler
| Özellik | 440B | 440C | 440M |
|---|---|---|---|
| Akma dayanımı Rp0,2 (MPa) | — | — | — |
| Çekme dayanımı Rm (MPa) | ≤ 900 (+A) | ≤ 900 (+A) | ≤ 850 (+A) |
| Kopma uzaması A (%) | — | — | — |
| Sertlik (HB) | ≤ 265 (+A) / 56–58 HRC | ≤ 285 (+A) / 58–60 HRC | ≤ 280 (+A) / 55–57 HRC |
| PREN | ≈ 21 | ≈ 19 | ≈ 17 |
| Yoğunluk (kg/dm³) | 7,7 | 7,7 | 7,7 |
| EN kısa adı | X90CrMoV18 | X105CrMo17 | X50CrMoV15 |
| UNS | S44003 | S44004 | — |
Kaynak, İşleme ve Isıl İşlem
Isıl işlem: 1010–1065 °C yağ/hava su verme, derin soğutma (−70 °C) ile kalıntı östenit giderilir, meneviş 150–200 °C. Kaynak: yapılmaz. İşlenebilirlik: tavlı hâlde zor (yüksek karbürlü), sertleştirilmiş hâlde yalnız taşlama ve EDM.
Temin Edilen Formlar ve Kullanım Alanları
Stok/temin formları: paslanmaz çubuk (mil), paslanmaz kare, paslanmaz lama, paslanmaz sac / plaka.
Paslanmaz rulman bilya ve bilezikleri, valf oturağı, nozul, profesyonel ve cerrahi bıçak, makas, kalıp pimi, ölçü mastarı.
1.4104 ve 1.4122 Molibdenli Martensitik Çelikler
1.4104 (X14CrMoS17) kükürt ve molibden katkılı otomat kalitesidir; 416'ya göre daha yüksek krom (%17) ile daha iyi korozyon direnci verir ve sertleştirilebilir (≈ 35 HRC). Alman otomat sanayisinin standart paslanmaz otomat çeliğidir. 1.4122 (X39CrMo17-1) ise %17 krom, %0,4 karbon ve %1 molibden ile 420C sertliğini (52–55 HRC) 431'e yakın korozyon direnciyle birleştirir; endüstriyel bıçak, pompa mili ve plastik kalıbı için 1.4034'ün korozyona dayanıklı alternatifidir.
Kimyasal Bileşim (% ağırlık)
| Element | — (430F sertleşebilir) (1.4104) | — (1.4122) |
|---|---|---|
| Karbon (C) | 0,10–0,17 | 0,33–0,45 |
| Krom (Cr) | 15,5–17,5 | 15,5–17,5 |
| Nikel (Ni) | — | ≤ 1,0 |
| Molibden (Mo) | 0,2–0,6 | 0,8–1,3 |
| Mangan (Mn) | ≤ 1,5 | ≤ 1,5 |
| Silisyum (Si) | ≤ 1,0 | ≤ 1,0 |
| Diğer | S 0,15–0,35 | — |
Mekanik ve Fiziksel Özellikler
| Özellik | — (430F sertleşebilir) | — |
|---|---|---|
| Akma dayanımı Rp0,2 (MPa) | ≥ 450 (+QT650) | ≥ 550 (+QT750) |
| Çekme dayanımı Rm (MPa) | 650–850 | 750–950 |
| Kopma uzaması A (%) | ≥ 10 | ≥ 12 |
| Sertlik (HB) | ≤ 235 (+A) / 30–35 HRC | ≤ 280 (+A) / 52–55 HRC |
| PREN | ≈ 18 | ≈ 20 |
| Yoğunluk (kg/dm³) | 7,7 | 7,7 |
| EN kısa adı | X14CrMoS17 | X39CrMo17-1 |
| UNS | S43020* | — |
Kaynak, İşleme ve Isıl İşlem
1.4104: 950–1000 °C su verme, 600–700 °C meneviş; kaynak yapılmaz; işlenebilirlik çok yüksek. 1.4122: 1000–1050 °C su verme, 200–300 °C (sertlik) veya 650 °C (ıslah) meneviş; kaynak sınırlı (ön ısıtma 300 °C); tavlı hâlde işlenir.
Temin Edilen Formlar ve Kullanım Alanları
Stok/temin formları: paslanmaz çubuk (mil).
1.4104: otomat parçaları, vidalı bağlantılar, hidrolik rakor, mil. 1.4122: endüstriyel ve gıda bıçakları, pompa mili, plastik enjeksiyon kalıbı, valf, aşınma plakası.
1.4313 ve 1.4418 Yumuşak Martensitik Çelikler
1.4313 (X3CrNiMo13-4) ve 1.4418 (X4CrNiMo16-5-1) düşük karbon (≤ %0,05) ve %4–6 nikel ile "yumuşak martensitik" olarak anılır: ıslah edilmiş hâlde 800–1100 MPa çekme dayanımını yüksek toklukla (−40 °C'de bile) birleştirir ve düşük karbon sayesinde martensitikler içinde en iyi kaynaklanabilirliği verir. 1.4313 hidroelektrik türbin çarkı, Pelton kepçesi ve büyük pompa gövdesinin standart çeliğidir (döküm ve dövme); 1.4418 daha yüksek krom-molibdenle deniz suyu pompa mili, açık deniz cıvatası ve pervane mili için 431'in tok ve kaynaklanabilir alternatifidir.
Kimyasal Bileşim (% ağırlık)
| Element | — (CA6NM / F6NM) (1.4313) | — (1.4418) |
|---|---|---|
| Karbon (C) | ≤ 0,05 | ≤ 0,06 |
| Krom (Cr) | 12,0–14,0 | 15,0–17,0 |
| Nikel (Ni) | 3,5–4,5 | 4,0–6,0 |
| Molibden (Mo) | 0,3–0,7 | 0,8–1,5 |
| Mangan (Mn) | ≤ 1,5 | ≤ 1,5 |
| Silisyum (Si) | ≤ 0,7 | ≤ 0,7 |
| Diğer | N ≥ 0,02 | N ≥ 0,02 |
Mekanik ve Fiziksel Özellikler
| Özellik | — (CA6NM / F6NM) | — |
|---|---|---|
| Akma dayanımı Rp0,2 (MPa) | ≥ 620 (+QT780) | ≥ 700 (+QT900) |
| Çekme dayanımı Rm (MPa) | 780–980 | 900–1100 |
| Kopma uzaması A (%) | ≥ 15 | ≥ 16 |
| Sertlik (HB) | ≈ 260–300 (+QT) | ≈ 280–330 (+QT) |
| PREN | ≈ 14 | ≈ 20 |
| Yoğunluk (kg/dm³) | 7,7 | 7,7 |
| EN kısa adı | X3CrNiMo13-4 | X4CrNiMo16-5-1 |
| UNS | S41500 | S16500* |
Kaynak, İşleme ve Isıl İşlem
Isıl işlem: 950–1050 °C havada/yağda su verme, 580–620 °C meneviş (+QT780/900); çift meneviş tokluğu artırır. Kaynak: martensitikler içinde en iyi; ön ısıtma 100–150 °C, dolgu 13-4 / 16-5-1, kaynak sonrası 580–600 °C tav. İşlenebilirlik: ıslahlı hâlde orta.
Temin Edilen Formlar ve Kullanım Alanları
Stok/temin formları: paslanmaz çubuk (mil).
1.4313: hidroelektrik türbin çarkı ve kanatları, büyük pompa ve kompresör gövdesi, valf. 1.4418: deniz suyu pompa mili, pervane mili, açık deniz cıvata-somun, hidrolik piston, uçak bağlantı elemanı.
1.4923 Isıya Dayanıklı Martensitik Çelik
1.4923 (X22CrMoV12-1) %12 krom, molibden ve vanadyum ile 550–600 °C'de sürünme dayanımını koruyan ıslah çeliğidir; EN 10269 ve EN 10302 kapsamında buhar türbini kanadı, yüksek sıcaklık cıvatası ve kazan bağlantı elemanı için tanımlanmıştır. Islah edilmiş hâlde 800–950 MPa çekme dayanımı verir; 600 °C'de 100.000 saat sürünme kopma dayanımı ≈ 100 MPa ile klasik 410'un çok üzerindedir. Korozyon direnci 410 sınıfındadır; yüksek sıcaklık buharı ve oksitleyici gaz için yeterli, klorürlü su için değildir.
Kimyasal Bileşim (% ağırlık)
| Element | — (422 sınıfı) (1.4923) |
|---|---|
| Karbon (C) | 0,18–0,24 |
| Krom (Cr) | 11,0–12,5 |
| Nikel (Ni) | 0,3–0,8 |
| Molibden (Mo) | 0,8–1,2 |
| Mangan (Mn) | 0,4–0,9 |
| Silisyum (Si) | ≤ 0,5 |
| Diğer | V 0,25–0,35 |
Mekanik ve Fiziksel Özellikler
| Özellik | — (422 sınıfı) |
|---|---|
| Akma dayanımı Rp0,2 (MPa) | ≥ 600 (+QT800) |
| Çekme dayanımı Rm (MPa) | 800–950 |
| Kopma uzaması A (%) | ≥ 14 |
| Sertlik (HB) | ≈ 250–300 (+QT) |
| PREN | ≈ 15 |
| Yoğunluk (kg/dm³) | 7,7 |
| EN kısa adı | X22CrMoV12-1 |
| UNS | — |
Kaynak, İşleme ve Isıl İşlem
Isıl işlem: 1020–1070 °C yağda su verme, 680–740 °C meneviş (+QT800). Kaynak: sınırlı; 250–350 °C ön ısıtma, dolgu 12CrMoV, kaynak sonrası 720–750 °C tav zorunlu. Servis: sürekli 550–600 °C; 650 °C üzerinde östenitik 321/347 veya nikel alaşımına geçilir.
Temin Edilen Formlar ve Kullanım Alanları
Stok/temin formları: paslanmaz çubuk (mil).
Buhar türbini kanat ve diskleri, yüksek sıcaklık cıvata-somun (kazan, türbin flanşı), kompresör kanatları, ısı eşanjörü bağlantı elemanları, valf milleri.
Parça 950–1065 °C'ye ısıtılıp yağda veya havada soğutulur (su verme), ardından istenen sertliğe göre menevişlenir: 150–250 °C maksimum sertlik (bıçak), 600–700 °C ıslah (mil, cıvata). 400–550 °C aralığı hem tokluğu hem korozyon direncini düşürdüğü için kullanılmaz. Ekonomik mutfak bıçağı 1.4028 (420B), kaliteli mutfak ve av bıçağı 1.4034 (420C) veya 1.4116 (440M), profesyonel ve uzun ömürlü kesici kenar 440C (1.4125). Korozyona dayanıklı endüstriyel bıçak için 1.4122 tercih edilir. Yüksek karbonlu türler (420, 440, 416, 1.4104) pratikte kaynaklanmaz. 410 ve 431 ön ısıtma ile sınırlı kaynaklanır; 1.4313 ve 1.4418 düşük karbon sayesinde iyi kaynaklanır ve bu yüzden büyük döküm-dövme parçalarda tercih edilir. Bilya ve bilezikler 440C (1.4125) veya X65Cr13'ten üretilir; 58–60 HRC sertlik ve orta korozyon direnci sağlar. Gıda ve nemli ortam rulmanlarında bazen daha düşük sertlikte 316 kafesli hibrit çözümler kullanılır. İkisi de nikel katkılı, yüksek mukavemetli mil çeliğidir. 1.4418 düşük karbon ve molibden ile daha tok, daha korozyon dirençli ve kaynaklanabilir; 431 daha yaygın ve ucuzdur. Deniz suyu ve darbe yükü varsa 1.4418, genel mil ve piston kolu için 431 yeterlidir. Tümü çubuk (mil) olarak temin edilir. 416 ayrıca altıköşe; 420 serisi ve 440C kare, lama ve sac; 431 kare ve lama olarak stoklanır. Diğerleri (1.4313, 1.4418, 1.4923, 1.4104, 1.4122) yalnız çubuk formundadır.Sık Sorulan Sorular
Martensitik paslanmaz nasıl sertleştirilir?
Bıçak için hangi paslanmaz kalite?
Martensitik paslanmaz kaynaklanır mı?
Paslanmaz rulman hangi kaliteden yapılır?
431 ile 1.4418 arasındaki fark nedir?
Hangi martensitik kaliteler hangi formda bulunur?
Martensitik Paslanmaz Çelik Kaliteleri Görselleri
