Nikel esaslı süper alaşımlar teknik olarak paslanmaz çelik değildir: matris demir değil nikeldir, krom ve molibdenle korozyon direnci, alüminyum-titanyum ile (γ′ çökelmesi) yüksek sıcaklık mukavemeti kazanırlar. Paslanmazların 600–650 °C'de kaybettiği mukavemeti 700–1000 °C'de korurlar ve deniz suyu, hidroflorik-hidroklorik asit gibi östenitiklerin dayanamadığı ortamlarda çalışırlar. Bedeli fiyattır: 304'ün 8–15 katı. Bu sayfada dört ticari aile ele alınır: Nimonic (gaz türbini sıcak parçaları), Inconel (oksidasyon ve genel yüksek sıcaklık), Monel (deniz suyu ve HF asit), Hastelloy (indirgeyici ve oksitleyici asit karışımları). Tümü yalnız çubuk formunda ve sipariş üzerine temin edilir; değerler üretici veri sayfalarındaki tipik teslim durumlarına aittir.
Hangi Süper Alaşım Ne İçin?
Sıcaklık ve yük belirleyicidir: 700–850 °C'de sürünme yükü altında dönen parça → Nimonic 80A/90; 850–1000 °C statik yanma odası parçası → Nimonic 75, Inconel 600; 650 °C'ye kadar en yüksek mukavemet ve yorulma → Inconel 718; oksidasyon + klorürlü korozyon + kaynaklı imalat → Inconel 625. Korozyon belirleyiciyse: deniz suyu ve HF asit → Monel 400; karışık asitler, ıslak klor, FGD → Hastelloy C-276.
Bu alaşımlar paslanmazdan farklı satın alınır: üretici sertifikası (AMS, ASTM B637/B446, EN 10302), ergitme yöntemi (VIM/VAR) ve teslim ısıl işlem durumu (çözeltiye alınmış / yaşlandırılmış) siparişte belirtilmelidir.
Bu Sayfadaki Kaliteler
| AISI | EN | Kısa ad | UNS | PREN | Formlar |
|---|---|---|---|---|---|
| Nimonic 75 | 2.4951 | NiCr20Ti | N06075 | — | çubuk (mil) |
| Nimonic 80A | 2.4952 | NiCr20TiAl | N07080 | — | çubuk (mil) |
| Nimonic 90 | 2.4632 | NiCr20Co18Ti | N07090 | — | çubuk (mil) |
| Nimonic 263 | 2.4650 | NiCo20Cr20MoTi | N07263 | — | çubuk (mil) |
| Inconel 600 | 2.4816 | NiCr15Fe | N06600 | ≈ 15 (kuru klor: üstün) | çubuk (mil) |
| Inconel 625 | 2.4856 | NiCr22Mo9Nb | N06625 | ≈ 50–52 | çubuk (mil) |
| Inconel 718 | 2.4668 | NiCr19Fe19Nb5Mo3 | N07718 | ≈ 28 | çubuk (mil) |
| Monel 400 | 2.4360 | NiCu30Fe | N04400 | — (Cr yok; deniz suyu: üstün) | çubuk (mil) |
| Hastelloy C-276 | 2.4819 | NiMo16Cr15W | N10276 | ≈ 68–72 | çubuk (mil) |
Nimonic 75, 80A, 90 ve 263 (2.4951 / 2.4952 / 2.4632 / 2.4650)
Nimonic serisi, gaz türbini için geliştirilmiş Ni-Cr esaslı alaşımlardır. Nimonic 75 (%80 Ni, %20 Cr, Ti katkılı) çökelme sertleşmez; 1000 °C'ye kadar oksidasyon direnci ve orta mukavemetle yanma odası sacı, fırın parçası ve ısıl işlem aparatı malzemesidir. Nimonic 80A titanyum-alüminyum ile γ′ çökelmesi yapar: 815 °C'ye kadar sürünme dayanımı, türbin kanadı, egzoz valfi ve yüksek sıcaklık cıvatasında standarttır. Nimonic 90 kobalt katkısıyla 80A'nın 920 °C'ye taşınmış hâlidir. Nimonic 263 kobalt-molibden ile 263 en iyi kaynaklanabilen ve sac formunda şekillendirilebilen yaşlandırma sertleşmeli üyedir; yanma odası ve egzoz kanalı için seçilir.
Kimyasal Bileşim (% ağırlık)
| Element | Nimonic 75 (2.4951) | Nimonic 80A (2.4952) | Nimonic 90 (2.4632) | Nimonic 263 (2.4650) |
|---|---|---|---|---|
| Karbon (C) | 0,08–0,15 | ≤ 0,10 | ≤ 0,13 | 0,04–0,08 |
| Krom (Cr) | 18,0–21,0 | 18,0–21,0 | 18,0–21,0 | 19,0–21,0 |
| Nikel (Ni) | kalan (≈ 75) | kalan (≈ 70) | kalan (≈ 55) | kalan (≈ 50) |
| Molibden (Mo) | — | — | — | 5,6–6,1 |
| Mangan (Mn) | ≤ 1,0 | ≤ 1,0 | ≤ 1,0 | ≤ 0,6 |
| Silisyum (Si) | ≤ 1,0 | ≤ 1,0 | ≤ 1,0 | ≤ 0,4 |
| Diğer | Ti 0,2–0,6; Fe ≤ 5 | Ti 1,8–2,7; Al 1,0–1,8; Co ≤ 2 | Co 15–21; Ti 2,0–3,0; Al 1,0–2,0 | Co 19–21; Ti 1,9–2,4; Al 0,3–0,6 |
Mekanik ve Fiziksel Özellikler
| Özellik | Nimonic 75 | Nimonic 80A | Nimonic 90 | Nimonic 263 |
|---|---|---|---|---|
| Akma dayanımı Rp0,2 (MPa) | ≥ 240 (tavlı) | ≥ 620 (yaşlandırılmış) | ≥ 700 (yaşlandırılmış) | ≥ 580 (yaşlandırılmış) |
| Çekme dayanımı Rm (MPa) | ≥ 700 | ≥ 1000 | ≥ 1100 | ≥ 970 |
| Kopma uzaması A (%) | ≥ 35 | ≥ 20 | ≥ 15 | ≥ 30 |
| Sertlik (HB) | ≈ 160–200 | ≈ 290–350 | ≈ 320–380 | ≈ 280–330 |
| PREN | — | — | — | — |
| Yoğunluk (kg/dm³) | 8,4 | 8,2 | 8,2 | 8,4 |
| EN kısa adı | NiCr20Ti | NiCr20TiAl | NiCr20Co18Ti | NiCo20Cr20MoTi |
| UNS | N06075 | N07080 | N07090 | N07263 |
Kaynak, İşleme ve Isıl İşlem
Isıl işlem: 75 yalnız tavlanır (1050 °C); 80A/90 çözeltiye alma 1080 °C + yaşlandırma 700 °C/16 s; 263 çözeltiye alma 1150 °C + 800 °C/8 s. Kaynak: 75 ve 263 iyi (TIG, eş bileşimli tel), 80A/90 zor (γ′ çatlaması, yaşlandırma öncesi kaynak). İşlenebilirlik: düşük (304'ün %20–30'u); karbür takım, düşük hız, yüksek ilerleme, bol soğutma.
Temin Edilen Formlar ve Kullanım Alanları
Stok/temin formları: paslanmaz çubuk (mil).
Gaz türbini kanat ve diskleri, yanma odası ve egzoz kanalı, egzoz valfi, yüksek sıcaklık cıvata-somun, ısıl işlem fırını aparatı, nükleer reaktör yayları.
Inconel 600, 625 ve 718 (2.4816 / 2.4856 / 2.4668)
Inconel 600 (%72 Ni, %15 Cr, %8 Fe) çökelme sertleşmeyen genel amaçlı alaşımdır: 1150 °C'ye kadar oksidasyon, klorür gerilmeli korozyon çatlamasına tam bağışıklık, kostik ve kuru klor direnci; kimya fırın parçaları ve nükleer buhar üreteci borularının klasik malzemesidir. Inconel 625 niyobyum ve %9 molibden ile hem katı çözelti mukavemeti (Rm ≥ 830 MPa) hem PREN > 50 korozyon direnci sağlar; deniz suyu, FGD, kimya ve havacılık egzoz parçalarında kaynaklanabilir "her işe" alaşımıdır. Inconel 718 niyobyum ile γ″ çökelmesi yapar ve 650 °C'ye kadar 1240 MPa çekme dayanımıyla jet motoru diski, türbin mili, petrol kuyusu ekipmanı ve yüksek mukavemetli cıvataların en yaygın süper alaşımıdır.
Kimyasal Bileşim (% ağırlık)
| Element | Inconel 600 (2.4816) | Inconel 625 (2.4856) | Inconel 718 (2.4668) |
|---|---|---|---|
| Karbon (C) | ≤ 0,15 | ≤ 0,10 | ≤ 0,08 |
| Krom (Cr) | 14,0–17,0 | 20,0–23,0 | 17,0–21,0 |
| Nikel (Ni) | ≥ 72 | ≥ 58 | 50–55 |
| Molibden (Mo) | — | 8,0–10,0 | 2,8–3,3 |
| Mangan (Mn) | ≤ 1,0 | ≤ 0,5 | ≤ 0,35 |
| Silisyum (Si) | ≤ 0,5 | ≤ 0,5 | ≤ 0,35 |
| Diğer | Fe 6–10; Cu ≤ 0,5 | Nb 3,15–4,15; Fe ≤ 5 | Nb 4,75–5,5; Ti 0,65–1,15; Al 0,2–0,8; Fe kalan |
Mekanik ve Fiziksel Özellikler
| Özellik | Inconel 600 | Inconel 625 | Inconel 718 |
|---|---|---|---|
| Akma dayanımı Rp0,2 (MPa) | ≥ 240 | ≥ 415 | ≥ 1035 (yaşlandırılmış) |
| Çekme dayanımı Rm (MPa) | ≥ 550 | ≥ 830 | ≥ 1240 |
| Kopma uzaması A (%) | ≥ 30 | ≥ 30 | ≥ 12 |
| Sertlik (HB) | ≈ 150–200 | ≈ 200–260 | ≈ 36–44 HRC |
| PREN | ≈ 15 (kuru klor: üstün) | ≈ 50–52 | ≈ 28 |
| Yoğunluk (kg/dm³) | 8,4 | 8,4 | 8,2 |
| EN kısa adı | NiCr15Fe | NiCr22Mo9Nb | NiCr19Fe19Nb5Mo3 |
| UNS | N06600 | N06625 | N07718 |
Kaynak, İşleme ve Isıl İşlem
Isıl işlem: 600 ve 625 tavlı teslim (925–1040 °C); 718 çözeltiye alma 955–980 °C + çift yaşlandırma 720 °C/8 s ve 620 °C/8 s. Kaynak: 600 ve 625 mükemmel (dolgu 82 / 625), 718 iyi (kaynak sonrası yaşlandırma). İşlenebilirlik: düşük; 718 yaşlandırılmış hâlde en zor.
Temin Edilen Formlar ve Kullanım Alanları
Stok/temin formları: paslanmaz çubuk (mil).
600: kimya ve ısıl işlem fırını parçaları, nükleer buhar üreteci, kostik-klor prosesi. 625: deniz suyu ve offshore, FGD, havacılık egzoz, kaynak kaplama (overlay). 718: jet motoru disk ve mil, gaz türbini cıvatası, kuyu başı ve kuyu içi aletleri, kriyojenik tank bağlantıları.
Monel 400 (2.4360)
Monel 400 (%63 Ni, %30 Cu) tek fazlı Ni-Cu katı çözelti alaşımıdır; ısıl işlemle sertleşmez, soğuk işlemle pekleşir. Deniz suyunda yüksek akış hızlarında erozyon-korozyona, hidroflorik asit ve florür ortamlarına, alkalilere ve kuru klora karşı tüm paslanmazlardan üstündür; klorür gerilmeli korozyon çatlaması görülmez. Sıcaklık sınırı ≈ 550 °C'dir. Deniz suyu pompa ve valf gövdeleri, pervane milleri, gemi boru hatları, HF alkilasyon üniteleri ve uranyum arıtma ekipmanı tipik alanlarıdır. Hafif manyetiktir (Curie sıcaklığı oda sıcaklığına yakın).
Kimyasal Bileşim (% ağırlık)
| Element | Monel 400 (2.4360) |
|---|---|
| Karbon (C) | ≤ 0,3 |
| Krom (Cr) | — |
| Nikel (Ni) | ≥ 63 |
| Molibden (Mo) | — |
| Mangan (Mn) | ≤ 2,0 |
| Silisyum (Si) | ≤ 0,5 |
| Diğer | Cu 28–34; Fe ≤ 2,5 |
Mekanik ve Fiziksel Özellikler
| Özellik | Monel 400 |
|---|---|
| Akma dayanımı Rp0,2 (MPa) | ≥ 195 (tavlı) · ≥ 415 (soğuk çekilmiş) |
| Çekme dayanımı Rm (MPa) | ≥ 480 (tavlı) · ≥ 585 (soğuk çekilmiş) |
| Kopma uzaması A (%) | ≥ 35 · ≥ 22 |
| Sertlik (HB) | ≈ 110–150 · 175–240 |
| PREN | — (Cr yok; deniz suyu: üstün) |
| Yoğunluk (kg/dm³) | 8,8 |
| EN kısa adı | NiCu30Fe |
| UNS | N04400 |
Kaynak, İşleme ve Isıl İşlem
Isıl işlem: 870–980 °C tav; sertleştirilemez (K-500 türü Al-Ti katkısıyla yaşlandırılabilir). Kaynak: iyi, dolgu Monel 60 / 190; oksitsiz temiz yüzey şart. İşlenebilirlik: paslanmazlardan iyi (tavlı hâlde 304'ün ≈ %110'u), yapışkan talaş için keskin takım.
Temin Edilen Formlar ve Kullanım Alanları
Stok/temin formları: paslanmaz çubuk (mil).
Deniz suyu pompa ve valf gövdeleri, pervane ve pompa milleri, gemi tesisatı, tuzdan arındırma evaporatörleri, HF asit alkilasyon, uranyum ve nükleer yakıt prosesi, kimyasal tanker fitingleri.
Hastelloy C-276 (2.4819)
Hastelloy C-276 (%57 Ni, %16 Cr, %16 Mo, %4 W) nikel-molibden-krom ailesinin en yaygın üyesidir ve hem oksitleyici hem indirgeyici asitlere aynı anda dayanan az sayıda alaşımdan biridir: sıcak kirli sülfürik ve hidroklorik asit, ıslak klor gazı, hipoklorit, formik-asetik asit karışımları ve FGD skruber ortamları. Düşük karbon ve silisyum, kaynak sonrası ısıl işlem gerektirmeden taneler arası korozyona dirençli kalmasını sağlar. PREN ≈ 70 ile deniz suyunda aralık korozyonuna tam dirençlidir. Sıcaklık sınırı ≈ 1040 °C'dir; ancak yüksek sıcaklık mukavemeti Inconel serisinin altındadır.
Kimyasal Bileşim (% ağırlık)
| Element | Hastelloy C-276 (2.4819) |
|---|---|
| Karbon (C) | ≤ 0,01 |
| Krom (Cr) | 14,5–16,5 |
| Nikel (Ni) | kalan (≈ 57) |
| Molibden (Mo) | 15,0–17,0 |
| Mangan (Mn) | ≤ 1,0 |
| Silisyum (Si) | ≤ 0,08 |
| Diğer | W 3,0–4,5; Fe 4–7; Co ≤ 2,5; V ≤ 0,35 |
Mekanik ve Fiziksel Özellikler
| Özellik | Hastelloy C-276 |
|---|---|
| Akma dayanımı Rp0,2 (MPa) | ≥ 283 |
| Çekme dayanımı Rm (MPa) | ≥ 690 |
| Kopma uzaması A (%) | ≥ 40 |
| Sertlik (HB) | ≈ 180–230 |
| PREN | ≈ 68–72 |
| Yoğunluk (kg/dm³) | 8,9 |
| EN kısa adı | NiMo16Cr15W |
| UNS | N10276 |
Kaynak, İşleme ve Isıl İşlem
Isıl işlem: 1120 °C çözeltiye alma + hızlı soğutma; sertleştirilemez. Kaynak: mükemmel, dolgu C-276, kaynak sonrası ısıl işlem gerekmez; ısı girdisi düşük tutulur. İşlenebilirlik: düşük (304'ün ≈ %25'i), hızlı pekleşme; karbür takım, kesintisiz derin talaş.
Temin Edilen Formlar ve Kullanım Alanları
Stok/temin formları: paslanmaz çubuk (mil).
Kimya reaktör ve ısı eşanjörleri, FGD skruber ve bacalar, klor-alkali tesisleri, ilaç ve pestisit sentezi, atık yakma tesisi, kirli asit taşıma boru ve valfleri, deniz suyu aralık korozyonu kritik bağlantılar.
Hayır. Inconel, Nimonic, Monel ve Hastelloy nikel matrisli alaşımlardır; paslanmaz çelik ise demir matrislidir. Nikel alaşımları paslanmazın kaybettiği sıcaklık ve asit ortamlarında çalışır ama fiyatı 8–15 kat yüksektir; yalnız gerçekten gereken parçada kullanılır. 625 katı çözelti ile mukavemet kazanır, kaynaklanabilir ve korozyona en dayanıklı olanıdır (deniz suyu, asit). 718 çökelme sertleşir, 650 °C'ye kadar 1240 MPa dayanım verir ve türbin-cıvata-mil gibi mekanik yüklü parçalarda kullanılır; korozyon direnci 625'in altındadır. Sıcak kirli asitler, ıslak klor ve FGD gibi ağır kimyasal ortamda C-276; yüksek sıcaklık oksidasyonu, havacılık egzozu ve deniz suyu + mekanik yük birlikteliğinde 625. Her ikisi de kaynaklanabilir; C-276 daha pahalıdır. Krom içermediği için pasif film mantığına dayanmaz; bakır-nikel yapısı yüksek hızlı deniz suyunda erozyon-korozyona ve biyolojik kirlenmeye dirençlidir, klorür gerilmeli korozyon çatlaması oluşmaz. Durgun deniz suyunda ise çukurcuk görülebilir; bu durumda 625 veya süper dubleks seçilir. Sürünme yükü altında sürekli servis için ≈ 815 °C; Nimonic 90 ile 920 °C'ye çıkılır. Yüksüz oksidasyon direnci 1000 °C'ye ulaşır. Egzoz valfi ve türbin kanadı gibi dönen sıcak parçalar için tasarlanmıştır. Yalnız çubuk formunda, sipariş üzerine, üretici sertifikalı (ASTM B637/B446/B164/B574, AMS veya EN 10302) ve teslim ısıl işlem durumu belirtilerek. Standart çaplar 10–200 mm; ergitme yöntemi (VIM/VAR) ve numune testleri havacılık işlerinde şart koşulur.Sık Sorulan Sorular
Inconel paslanmaz çelik midir?
Inconel 625 ile 718 arasındaki fark nedir?
Hastelloy C-276 ile Inconel 625 hangisi?
Monel neden deniz suyunda tercih edilir?
Nimonic 80A hangi sıcaklığa kadar kullanılır?
Süper alaşımlar nasıl temin edilir?
Nikel Esaslı Süper Alaşımlar: Nimonic, Inconel, Monel, Hastelloy Görselleri
