Gemi sacı, gemi ve deniz yapılarının gövdesinde kullanılan, bir klas kuruluşu tarafından onaylanmış çelik levhadır. Sıradan yapı çeliğinden ayıran şey kimyasal bileşimden çok sertifikasyondur: her levha, dökümüne kadar izlenebilir olmalı ve düşük sıcaklıkta çentik darbe şartını sağlamalıdır. Aşağıdaki tabloda güncel TL fiyatlarını kalınlık bazında görebilirsiniz.
Gemi Sacı Kalite Sınıfları
Gemi inşa çeliği iki ana gruba ayrılır. Grup içindeki harf, malzemenin hangi sıcaklıkta çentik darbe (Charpy V) deneyinden geçtiğini gösterir; rakam ise akma dayanımını belirtir.
| Sınıf | Grup | Min. akma (MPa) | Darbe deneyi sıcaklığı |
|---|---|---|---|
| A | Normal mukavemet | 235 | +20 °C |
| B | Normal mukavemet | 235 | 0 °C |
| D | Normal mukavemet | 235 | −20 °C |
| E | Normal mukavemet | 235 | −40 °C |
| AH32 / DH32 / EH32 | Yüksek mukavemet | 315 | +20 / −20 / −40 °C |
| AH36 / DH36 / EH36 | Yüksek mukavemet | 355 | +20 / −20 / −40 °C |
| AH40 / DH40 / EH40 | Yüksek mukavemet | 390 | +20 / −20 / −40 °C |
Pratikte en çok kullanılan sınıflar A ve AH36’dır. Soğuk sularda çalışacak veya buz sınıfı gerektiren yapılarda D ve E sınıflarına çıkılır. Yüksek mukavemetli sınıf seçildiğinde aynı yükü daha ince levhayla taşımak mümkün olur; bu da gövde ağırlığını düşürür.
Klas Kuruluşu Onayı
Gemi sacı, üretici sertifikasının yanında bir klas kuruluşu tarafından da onaylanır. Onay, levhanın üretim sürecinin denetlendiğini ve kurallara uygunluğunun doğrulandığını gösterir. Yaygın kuruluşlar:
- TL — Türk Loydu
- ABS — American Bureau of Shipping
- DNV — Det Norske Veritas
- LR — Lloyd’s Register
- BV — Bureau Veritas
- RINA, CCS, NK — İtalyan, Çin ve Japon kuruluşları
Hangi kuruluşun onayının gerekeceğini geminin kayıt olacağı klas belirler. Onaysız levha, aynı kimyasal analizi taşısa bile gemi gövdesinde kullanılamaz. Sipariş verirken klas bilgisini baştan belirtmek, sonradan yaşanacak red riskini ortadan kaldırır.
Sıradan Yapı Çeliğinden Farkı
“Aynı kalınlıkta siyah sac neden daha ucuz?” sorusunun cevabı üretim şartlarındadır.
Çentik darbe şartı
Gemi sacı belirli bir sıcaklıkta minimum darbe enerjisini sağlamak zorundadır. Bu, deniz ortamında gevrek kırılmayı önler. Yapı çeliğinde bu şart her kalitede aranmaz.
Saflık ve tane yapısı
Kükürt ve fosfor sınırları daha dardır; ince taneli üretim istenir. Bu, kaynak kabiliyetini ve tokluğu doğrudan iyileştirir.
İzlenebilirlik
Her levha döküm numarasıyla damgalanır ve sertifikaya bağlanır. Damgası okunmayan levha, belgesi olsa dahi klas denetiminde kabul görmez.
Standart Ebatlar
Gemi sacı levha hâlinde satılır. Stokta yaygın olarak bulunan ebatlar 2000 × 6000 mm ve 2000 × 8000 mm’dir. Kalınlığa göre plaka ağırlığı ve dolayısıyla birim taşıma maliyeti değişir; kalın levhalarda araç kapasitesi sipariş bölünmesini gerektirebilir.
Özel ebat gerektiğinde levha boy kesme veya oksijen/plazma kesimle işlenir. Kesim payı, tolerans ve kenar durumu teklifte ayrıca belirtilir.
Gemi Sacı Fiyatını Ne Belirler?
Kalite sınıfı
A sınıfı ile EH36 arasında ton bazında belirgin fark vardır. Düşük sıcaklık şartı yükseldikçe üretim maliyeti artar.
Klas belgesi
Onaylı levha, belgesiz eşdeğerine göre daha yüksek fiyatlıdır. Belge maliyeti kilo başına yansır; bu fark sertifikasyonun bedelidir.
Kalınlık ve miktar
Çok ince ve çok kalın uçlarda birim fiyat yükselir. Tam levha alımı ile parçalı alım arasında da fark oluşur.
Gemi Sacı Fiyatları Hesaplama
Kalınlık, ebat, adet ve gerekiyorsa klas bilgisiyle net tutar hesaplanır. Fiyatlar KDV hariçtir ve güncel ticari değere göre değişir.
Teknik Teklif Formu
Hizmet fiyatı gerçek teknik veri ve iş süresi belirlenmeden otomatik tahmin edilmez.
İlgili Sayfalar
- Klas belgesi gerekmeyen yapısal işler için siyah sac fiyatları tablosu daha uygundur.
- Basınçlı kap ve kazan imalatı için kazan sacı sayfasına bakın.
- Yüksek akma dayanımı arıyorsanız S355J2 – ST52 sac sayfasını inceleyin.
Gemi Sacı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Klas belgesi olmayan levha gemi gövdesinde kullanılabilir mi?
Kullanılamaz. Aynı kimyasal analizi taşısa bile, klas kuruluşu onayı olmayan levha gövde imalatında kabul edilmez. Onay, malzemenin üretim sürecinin denetlendiğini gösterir; sonradan alınamaz.
A sınıfı ile AH36 arasında nasıl seçim yapılır?
AH36’nın akma dayanımı 355 MPa, A sınıfının 235 MPa’dır. Aynı yükü AH36 ile daha ince levhada taşıyabilirsiniz; bu gövde ağırlığını düşürür. Ton fiyatı daha yüksek olsa da toplam çelik miktarı azaldığı için proje bazında sonuç değişebilir.
D ve E sınıfları ne zaman gerekir?
Harf, çentik darbe deneyinin yapıldığı sıcaklığı gösterir: D için −20 °C, E için −40 °C. Soğuk sularda çalışacak veya buz sınıfı istenen yapılarda bu sınıflara çıkılır. Ilıman sularda A veya AH36 çoğu durumda yeterlidir.
Levha üzerindeki damga neden önemli?
Damga, levhayı sertifikadaki döküm numarasına bağlar. Damgası okunmayan veya sertifikayla eşleşmeyen levha, belgesi olsa dahi klas denetiminde reddedilir. Kesim planlaması yapılırken damganın bulunduğu bölge korunmalıdır.
Hangi ebatlar stokta bulunur?
Yaygın stok ebatları 2000 × 6000 mm ve 2000 × 8000 mm’dir. Farklı ölçüler boy kesme ya da oksijen/plazma kesimle elde edilir; kesim payı ve kenar durumu teklifte ayrıca belirtilir.
Gemi sacı yerine ST52 kullanılabilir mi?
Gemi gövdesinde kullanılamaz. Ancak klas şartı aranmayan iskele, platform, tank ayağı gibi yardımcı imalatlarda S355J2 (ST52) uygun ve daha ekonomik bir alternatiftir.
