Boru seçimi iki bağımsız karardan oluşur: nasıl üretildiği (dikişli mi dikişsiz mi) ve yüzeyinin ne olduğu (siyah, galvanizli, paslanmaz). Bu iki eksen birbirinden ayrı düşünülmelidir; fiyat farkının kaynağı da budur. Aşağıdaki gruplardan ihtiyacınıza uyanı seçin.
Birinci Karar: Üretim Yöntemi
Dikişli (kaynaklı)
Şerit veya sac kıvrılıp boyuna kaynatılır. Ekonomiktir ve geniş ölçü aralığında bulunur. Basınçsız hatlar, konstrüksiyon, korkuluk ve genel tesisatın standart ürünüdür.
Dikişsiz (çekme)
Delinmiş kütükten çekilir; gövdede kaynak hattı yoktur. Kesit boyunca dayanım homojendir ve iç çap toleransı dardır. Basınç, yüksek sıcaklık ve yorulma yükü olan yerlerde zorunludur.
Nasıl karar verilir?
Hat basınç taşıyor mu, sıcaklık değişimi var mı, titreşime maruz mu? Üçünden biri varsa dikişsiz. Yoksa dikişli hem yeterli hem belirgin şekilde ekonomiktir.
Boru Ürün Grupları
Her grubun ölçü tablosu, kg/mt değeri ve güncel TL fiyatı ayrı sayfada tutulur.
İkinci Karar: Yüzey ve Malzeme
- Siyah boru: Kaplamasız. En ekonomik seçenek; kapalı, kuru ortamlarda ya da boyanacak konstrüksiyonda kullanılır.
- Galvanizli boru: Çinko kaplı. Su tesisatı, sulama, sera ve dış ortam. İç yüzeyin de korunması gerekiyorsa sıcak daldırma tercih edilir.
- DKP boru: Soğuk haddelenmiş şeritten üretilir; yüzeyi düzgün, toleransı dardır. Mobilya ve görünen imalatta kullanılır.
- Paslanmaz boru: Kaplama değil, malzemenin kendisi dayanıklıdır; kesim sonrası da koruma sürer. Gıda, kimyasal ve denizel ortam.
Ölçü Nasıl Okunur?
Borularda en sık yapılan hata, inç değerini dış çap sanmaktır. İnç, anma ölçüsüdür (DN) ve tarihsel olarak iç çapa yakın bir değeri temsil eder. Gerçek dış çap ayrı bir sayıdır: 1 inç borunun dış çapı 33,7 mm, 2 inç borununki 60,3 mm”dir.
İkinci nokta, aynı anma ölçüsünde farklı et kalınlıklarının bulunmasıdır. Bu yüzden sipariş satırında çap ve et kalınlığı birlikte yazılmalıdır. Kesim, kaynak ve bağlantı hesapları gerçek dış çap üzerinden yapılır; DN yalnızca fitting seçiminde kullanılır.
Boru Ürünleri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Hangi durumda dikişsiz boru şart?
Basınç, yüksek sıcaklık veya titreşim/yorulma yükü varsa. Kaynak hattı bu koşullarda zayıf bölge oluşturur ve yorulma çatlağı oradan başlar.
İnç ölçüsü dış çap mıdır?
Hayır, anma ölçüsüdür (DN). 1 inç borunun dış çapı yaklaşık 33,7 mm”dir. İmalat hesapları gerçek dış çap üzerinden yapılmalıdır.
Galvanizli boruda diş açılabilir mi?
Açılabilir ancak diş, kaplamayı kaldırır ve o yüzey korumasız kalır. Bağlantıda uygun sızdırmazlık malzemesi kullanılmalıdır.
Bir boy boru kaç metredir?
Ticari standart boy çoğunlukla 6 metredir. Dikişsiz ve özel üretim borularda farklı boy aralıkları bulunabilir.
Teorik ağırlıkla kantar ağırlığı neden farklı?
Üretim toleransı nedeniyle gerçek et kalınlığı nominal değerden az farklı olabilir. Fark genellikle küçüktür; ticari hesapta teorik değer kullanılır.
304 mü 316 paslanmaz mı seçmeliyim?
Klorür varsa (deniz kıyısı, havuz, kimyasal proses) 316 gerekir. Genel atmosfer ve hijyen uygulamalarında 304 yeterli ve daha ekonomiktir.
Boru Gruplarına Göre Güncel Metre Fiyat Aralığı
Aşağıdaki aralıklar her grubun en ince ve en kalın ölçüsünün listeden canlı okunan metre fiyatıdır (KDV hariç, toptan). Aynı çapta et kalınlığı arttıkça metre fiyatı yükselir; grup içi tam ölçü tabloları ilgili sayfadadır.
Üretim Yöntemi, Standart ve Metre Fiyatı
| Boru grubu | Üretim | Standart | Metre fiyat aralığı | Tam tablo |
|---|---|---|---|---|
| Demir / siyah boru | Dikişli (ERW) | EN 10219 · EN 10255 | Teklifle | Demir boru · Siyah boru |
| DKP boru | Dikişli, soğuk sac | EN 10305-3 | Teklifle | Demir boru |
| Galvaniz boru | Dikişli + sıcak daldırma | EN 10255 · ISO 1461 | Teklifle | Galvaniz boru |
| Çelik çekme (dikişsiz) | Dikişsiz | EN 10216 · EN 10305-1 | Teklifle | Çelik çekme boru · Dikişsiz boru |
| Paslanmaz boru | Dikişli 304/316 | EN 10217-7 | Teklifle | Paslanmaz boru |
| Paslanmaz çekme / kazan | Dikişsiz 304L/316L | EN 10216-5 | Teklifle | Paslanmaz kazan borusu |
| Kazan borusu (karbon) | Dikişsiz P235GH/P265GH | EN 10216-2 | Teklifle | Kazan borusu |